De overstromingen van juli 2021 hebben een diepe indruk achtergelaten op België. Zes maanden lang hebben de beroeps- en vrijwillige personeelsleden van de Civiele Bescherming zich onvermoeibaar ingezet, samen met de lokale overheden, de hulpverleningszones, de politie en Defensie, om de getroffen bevolking te helpen. Deze acties tonen het belang van een gecoördineerde aanpak op het terrein, maar ook de cruciale bijdrage van een bevolking die voorbereid en solidair is.

Een mobilisatie van uitzonderlijke omvang

Vanaf de eerste dagen van de ramp hebben de ploegen van de Civiele Bescherming meegewerkt aan reddingsoperaties voor inwoners die door het water waren ingesloten, aan het versterken van de beschermingsmaatregelen, aan het leegpompen van overstroomde gebieden en aan de coördinatie van de hulpmiddelen.

In totaal heeft de Civiele Bescherming gedurende zes maanden bijna 25.000 interventie-uren besteed aan elf verschillende soorten opdrachten, waaronder:

• 4.290 uur aan het wegpompen van water en modder;
• 3.142 uur aan het opruimen en afvoeren van puin;
• 995 uur aan reddingsacties per boot;
• 379 uur aan het zoeken naar vermiste personen.

Nadat het water zich had teruggetrokken, gingen de werkzaamheden nog verschillende maanden verder. De agenten van de Civiele Bescherming maakten wegen vrij, voerden afval en puin weg, maakten openbare gebouwen schoon, ondersteunden de gemeentelijke overheden en droegen bij aan het herstel van de getroffen gebieden.

Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken, Bernard Quintin: “De overstromingen van 2021 staan in ons collectieve geheugen gegrift. Ze hebben diepe sporen achtergelaten bij talrijke gezinnen en gemeenten in ons land. Ze hebben ook de opmerkelijke inzet van alle hulp- en veiligheidsdiensten aan de zijde van de bevolking getoond. Sommige diensten, in het bijzonder de Civiele Bescherming, hebben hun inspanningen voortgezet om de getroffenen en de lokale overheden te helpen, lang nadat het water was gezakt. Deze gebeurtenis heeft ons herinnerd aan een essentiële waarheid: het beschermen van de burgers vereist voorbereiding, anticipatie en het versterken van onze veerkracht. Beter voorbereiden betekent beter beschermen.”

Versterkte capaciteiten sinds 2021

De lessen die uit de overstromingen van 2021 werden getrokken, hebben geleid tot aanzienlijke structurele investeringen die het vermogen van ons land versterken om op grote crises te anticiperen, deze te beheersen en te boven te komen.
    
In dit kader heeft de Civiele Bescherming haar interventiemiddelen aanzienlijk versterkt. Er werd een systeem voor de vroegtijdige inzet van reddings- en evacuatieboten opgezet, zodat de teams snel operationeel kunnen zijn in de directe omgeving van risicogebieden, nog voordat het slechte weer toeslaat. Hierdoor verbetert de snelheid en de doeltreffendheid van de hulpverlening tijdens overstromingen.

De operationele capaciteiten werden ook versterkt dankzij de aanschaf van gespecialiseerd materieel voor reddings- en pompoperaties. Tegelijkertijd heeft het personeel van de Civiele Bescherming haar kennis en vaardigheden verder ontwikkeld door geavanceerde opleidingen, met name in Frankrijk, specifiek gericht op interventies in wildwater en in overstroomde gebieden.

Ten slotte heeft de federale regering een structurele versterking van de financiering van de hulpverleningszones goedgekeurd, om hen de middelen te geven om doeltreffender te reageren op noodsituaties en op de toenemende uitdagingen verbonden aan extreme weersomstandigheden.

Samen voorbereid

De overstromingen van 2021 onderstreepten ook het belang van individuele voorbereiding op een noodsituatie. Hoewel de hulpdiensten een essentiële rol spelen, kan elke burger bijdragen aan zijn eigen veiligheid door enkele eenvoudige handelingen:

• meld je aan bij BE-Alert en word gewaarschuwd bij een noodsituatie;
• stel een noodplan en een noodpakket samen op basis van jouw behoeften;
• download de app 112 BE om sneller in contact te komen met de hulpdiensten;
• volg de officiële kanalen voor betrouwbare informatie;
• zorg voor de kwetsbare mensen in jouw omgeving.

Noodsituaties kunnen verschillende vormen aannemen — slecht weer, stroomuitval, een industrieel ongeval of een grote crisis — maar één les blijft dezelfde: elke minuut telt, en elke handeling ook.

De hulpdiensten redden levens. Een geïnformeerde, voorbereide en solidaire bevolking versterkt hun inzet en draagt bij aan de bescherming van de meest kwetsbaren.